KONSEKWENCJE ZMIANY USTAWY O OZE DLA RYNKU I ODBIORCÓW ENERGII

energa-logo-podstawowe14 sierpnia br. prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o odnawialnych źródłach energii. Jakie znaczenie ma ten dokument dla grupy Energa, rynku i odbiorców energii?

Grupa Energa dokonała oszacowania potencjalnego wpływu ustawy na wyniki sprzedaży energii elektrycznej w 2018 roku. Według wyliczeń nowelizacja pozwoli na zwiększenie rentowności segmentu sprzedaży o około 150 mln zł. Szacunek ten obejmuje zarówno koszty i przychody z tytułu pełnienia ustawowego obowiązku sprzedawcy zobowiązanego jak i zmiany dotyczącej urynkowienia opłaty zastępczej w kontraktach długoterminowych na zakup zielonych certyfikatów. Ustawa zmienia wysokość jednostkowej opłaty zastępczej z kwoty przeszło 300 złotych do kwoty będącej określoną wysokością średnich cen na giełdzie energetycznej. Takie rynkowe rozwiązanie jest najbardziej społecznie sprawiedliwe i powinno zostać wdrożone znacznie wcześniej.

Uregulowanie zasad konkurencji na rynku OZE

Zmiana wysokości opłaty zastępczej w ustawie o OZE nie pogorszy sytuacji zdecydowanej większości producentów, którzy zawarli umowy o nabywaniu tzw. zielonych certyfikatów (umowy CPA – Certificate Purchase Agreements).

Zmiana sposobu obliczania opłaty zastępczej nie wpływa w żaden sposób na sytuację podmiotów, które sprzedają certyfikaty spółce Energa Obrót po cenach rynkowych lub bardzo zbliżonych do rynkowych.  Z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w przypadku innych odbiorców.

W przypadku niewielkiej liczby umów CPA zawartych przez Energa Obrót zmiana rzeczywiście spowoduje spadek ceny po której świadectwa będą sprzedawane do Energa Obrót, ale sprawi to jedynie urynkowienie warunków współpracy z tymi podmiotami. Nie będą one dłużej faworyzowane w stosunku do znacznie większej grupy mniejszych, lokalnych, drobnych inwestorów. Wprowadzenie zmian nie zamyka możliwości renegocjacji umów wytwórcom energii OZE, których interesy mogą być naruszone wskutek nowelizacji.

Stawka jednostkowej opłaty zastępczej może ulegać zmianie

Dla zdecydowanej większości uczestników rynku OZE zmiana sposobu ustalania wysokości opłaty zastępczej jest całkowicie neutralna. Nowelizacja wyrównuje sytuację setek mniejszych producentów względem dużych podmiotów, którzy ze względu na rodzaj zawartych kontraktów terminowych, mieli pozycję uprzywilejowaną wynikającą w dużej mierze z cen opartych na opłacie zastępczej niepowiązanej w żaden sposób z realiami rynkowymi. Nowe przepisy pozwalają sprawnie dostosować stawkę jednostkowej opłaty zastępczej do aktualnych uwarunkowań rynku.

Lepsza ochrona podstawowej grupy odbiorców – gospodarstw domowych

Wprowadzenie nowego sposobu ustalania opłaty zastępczej sprawia, że będzie ona powiązana z faktycznymi cenami rynkowymi – średnią ceną rynkową w danym roku. Ustalana w ten sposób wysokość opłaty zastępczej stanowić będzie barierę dla niekontrolowanego wzrostu cen certyfikatów w danym roku. Zabezpiecza to przede wszystkim indywidualne gospodarstwa domowe przed gwałtownym wzrostem stałych obciążeń budżetowych, gdyż cena energii elektrycznej dla odbiorców indywidualnych kształtowana jest w dużej mierze w oparciu o cenę certyfikatów.

Nowa opłata zastępcza nie ogranicza prawa do zakupu zielonej energii

Zmiana sposobu ustalania wysokości opłaty zastępczej nie wpływa na możliwość zwiększenia minimalnego poziomu zakupu energii z OZE. Po pierwsze, nowelizacja ustawy nie wyłącza dopuszczalności zwiększenia udziału energii z OZE w ogólnym wolumenie sprzedawanej energii. Po drugie, udział energii z OZE w stosunku do ogólnego wolumenu energii ustalany jest w drodze rozporządzenia. Istnieje zatem możliwość zwiększenia tego progu, co jest postulowane przez podmioty działające na rynku OZE.  I wreszcie po trzecie, organy państwa zachowują  mechanizmy pozwalające oddziaływać na zwiększenie popytu na certyfikaty, a w konsekwencji na zmniejszenie nadpodaży oraz wzrost cen tychże świadectw i zwiększenie wsparcia dla podmiotów działających na rynku OZE.

Zmiana sposobu ustalania wysokości opłaty zastępczej nie wyklucza użycia innych mechanizmów oddziaływania pozostających w gestii organów państwa, które pozytywnie mogą wpłynąć na sytuację podmiotów działających na rynku OZE. Obecna trudna sytuacja wytwórców energii OZE jest w znaczącej mierze konsekwencją wieloletnich działań regulacyjnych państwa, a nie planowanej nowelizacji.

Zgodność nowelizacji z prawem UE

Nowelizacja nie będzie budzić zastrzeżeń z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawa europejskiego. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz. U. UE L z 2009 r. Nr 140, s. 16) ma charakter ramowy i nie narzuca państwom członkowskim konkretnych rozwiązań w zakresie wsparcia producentów energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych.

Kontekst międzynarodowy

Wejście w życie nowelizacji nie zostanie uznane za działanie prowadzące do pośredniego wywłaszczenia lub naruszenia minimalnych standardów promocji, ochrony i traktowania inwestycji, a w szczególności zasady fair and equitable treatment. Zmiana prawa ma bowiem charakter systemowy i dotyczyć będzie w równym zakresie wszystkich podmiotów będących adresatem norm uwzględniających jednostkową opłatę zastępczą.

Nadrzędnym celem nowelizacji nie jest więc obniżanie rentowności inwestycji podmiotów powiązanych z kapitałem zagranicznym, lecz lepsza troska o dobro publiczne – zapewnienie jak najbardziej korzystnych cen energii elektrycznej dla obywateli RP.

©Energa